Program Europejskiej Stolicy Kultury ma na celu promowanie bogactwa i różnorodności kultur oraz wzmocnienie u obywateli poczucia przynależności do wspólnego, europejskiego obszaru kulturowego. Tytuł ten jest szansą promocji miast i regionów, zaprezentowania ich wkładu kulturalnego i artystycznego w europejską kulturę i sztukę, jak również wpływu kultury i sztuki na ich rozwój; przyciągnięcia międzynarodowej publiczności i turystów, a także aktualizacji strategii rozwoju poprzez działalność kulturalną. Wybór danego miasta jako Europejskiej Stolicy Kultury ma długofalowy i wielowymiarowy wpływ nie tylko na kulturę, lecz również na sytuację społeczną i gospodarczą zarówno samego miasta, jak i całego regionu.
Od 1 stycznia 2020 roku tytuł Europejskiej Stolicy Kultury współdzielą Galway (Irlandia) oraz Rijeka (Chorwacja)
Tematami przewodnimi Europejskiej Stolicy Kultury 2020 Galway są język, krajobraz oraz migracja. W programie kulturalnym zaplanowano ponad 1900 wydarzeń artystycznych tworzonych i realizowanych w ramach współpracy lokalnych, krajowych, europejskich i międzynarodowych twórców i organizacji kultury z ponad 30 krajów – m.in. instalacje artystyczne, koncerty, spektakle teatralne i warsztaty twórcze. Działania w ramach ESK 2020 Galway odbywać się mają nie tylko w samym mieście, lecz w pobliskich miasteczkach i na wyspach w Zatoce Galway. Program działań realizowany będzie w rytmie czterech pór roku celtyckiego: Imbolc, Bealtaine, Lughnasa oraz Samhain.
Tematami przewodnimi Europejskiej Stolicy Kultury 2020 Rijeka są woda, praca oraz migracja. W programie kulturalnym przewidziano ponad 1500 wydarzeń artystycznych opartych na współpracy artystów międzynarodowych, organizacji sektora kultury i lokalnej społeczności – m.in. instalacje artystyczne, wystawy, spektakle teatralne i muzyczne, warsztaty twórcze. Działania w ramach ESK 2020 Rijeka odbywać się mają nie tylko w samym mieście, ale w całym regionie i mają zostać podzielone na siedem głównych bloków tematycznych, a każdy dotyczyć będzie wybranego zagadnienia, m.in. zrównoważonego rozwoju, różnorodności i dialogu międzykulturowego, migracji, integracji poprzez kulturę i sztukę.
Zachęcamy do odwiedzenia Galway i Rijeki w 2020 roku i wzięcia udziału w wydarzeniach kulturalnych przygotowanych w ramach programu Europejskich Stolic Kultury 2020.
Programy wydarzeń ESK 2020 są dostępne na oficjalnych stronach: www.galway2020.ie/en/ oraz www.rijeka2020.eu/en/.
W najbliższych latach nosić tytuł i pełnić funkcję Europejskiej Stolicy Kultury będą:
- 2021 Timișoara (Rumunia), Elefsina (Grecja) oraz Nowy Sad (Serbia);
- 2022 Esch (Luksemburg) oraz Kowno (Litwa);
- 2023 Veszprém (Węgry);
- 2024 Tartu (Estonia), Bad Ischl (Austria) oraz Bodø (Norwegia).
Europejska Stolica Kultury jest przedsięwzięciem realizowanym i finansowanym w ramach programu Kreatywna Europa. Tytuł Europejskiej Stolicy Kultury po raz pierwszy został przyznany Atenom w 1985 roku. Pomysłodawczynią inicjatywy oraz aktywną promotorką działań na rzecz ochrony dóbr kultury była grecka minister kultury Melina Mercouri. Od początku celami przyznawania tytułu były prezentacja i promocja na arenie międzynarodowej dorobku kulturalnego i artystycznego danego miasta oraz budowanie poczucia przynależności do europejskiej wspólnoty kulturowej, przy jednoczesnej trosce o zachowanie różnorodności.
Idea Europejskiej Stolicy Kultury wciąż ewoluuje. Początkowo tytuł przyznawany był jednemu miastu. Ważnym momentem w historii inicjatywy był rok 2000, w którym, wyjątkowo, dla uczczenia nowego tysiąclecia, aż dziewięć europejskich miast, w tym Kraków, mogło cieszyć się tym prestiżowym tytułem. To wydarzenie dało początek nowym zasadom, które stanowiły przyznawanie tytułu dwóm miastom leżącym w granicach Unii Europejskiej. W 2016 roku tytuł Europejskiej Stolicy Kultury współdzieliły Wrocław i San Sebastián.