24 października 2019 roku w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie odbędzie się pierwsza część konferencji „Nigdy Więcej” zatytułowana „Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX i XXI wieku”, która towarzyszy wystawie pod tym samym tytułem prezentowanej w Muzeum nad Wisłą (30.08-17.11.2019 r.). Wydarzenie realizowane jest w ramach inicjatywy „Our Many Europes” współfinansowanej w ramach obszaru grantowego projekty współpracy europejskiej programu Kreatywna Europa.
Konferencja składa się z dwóch części. Pierwsze referaty Jenny Nachtigall i Doroty Jareckiej poświęcone będą gestom i manifestacjom sztuki antyfaszystowskiej dokonującym się w międzywojennej Polsce i w Republice Weimarskiej. Artyści Grupy Krakowskiej i berlińskiego dadaizmu, działając w realiach brutalnej walki ideologicznej i przemocy, ustanowili trwały fundament dla późniejszych antywojennych i antyfaszystowskich wystąpień. Referat Agaty Pietrasik poświęcony będzie natomiast sztuce tworzonej w nazistowskich obozach koncentracyjnych jako formie oporu i walki o zachowanie człowieczeństwa w momencie największego triumfu faszyzmu.
Drugą sesję otworzy David Crowley i jego analiza funkcjonowania „Guerniki” Pabla Picassa w zmiennych okolicznościach społecznych i politycznych, od momentu jej powstania w 1937 roku do lat 70. W tej części konferencji omówimy również relacje między antyfaszyzmem a socrealizmem w latach 50., w kontekście zimnowojennego konfliktu i stalinowskiej propagandy. Piotr Słodkowski odniesie się do wystawy „Arsenał”, a w szczególności do prezentowanego w jej ramach obrazu Marka Oberländera „Napiętnowani”. Justyna Balisz-Schmelz w swoim referacie „Wschodnioniemieckie requiem. Antyfaszyzm niepokorny w NRD” opowie o powojennych zmaganiach z dziedzictwem faszyzmu w NRD, w wymiarach tak politycznym, społecznym jak i kulturowym.
Uzupełnieniem historycznych analiz będzie dyskusja pomiędzy dyrektorami reprezentującymi czołowe europejskie muzea należące do „L’Internationale” – federacji instytucji zajmujących się sztuką nowoczesną i współczesną, w której skład wchodzą MACBA (Barcelona), Moderna Galerija (Lublana), Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen (Antwerpia), SALT (Stambuł i Ankara), Van Abbemuseum (Eindhoven), oraz Museo Reina Sofía (Madryt).
Celem konferencji jest postawienie pytań dotyczących użyteczności poszukiwania historycznych analogii dla współczesnej fali przemocy i groźnych fantazji o segregacji społeczeństw oraz stygmatyzacji grup uznanych za inne.
Szczegóły wydarzenia dostępne są na stronie Muzeum Sztuki Nowoczesnej oraz w wirtualnym przewodniku po wystawie.
Projekt „Our Many Europes” oraz szeroki wachlarz odbywających się w jego ramach wykładów, wystaw i inicjatyw edukacyjnych mają na celu aktywizację publiczności muzealnej, badania nad innowacyjnymi formami partycypacji oraz refleksję nad wpływem nowych technologii.
Przeczytaj również:
